QR Code

Ida

  (2013)  film

Paweł Pawlikowski
2013-10-15 00:00:00
1 godz. 20 min.
Plakat z filmu Ida (2013) - Polecam Film
Chcę zobaczyć
0
Nie mój typ
0
5.4 (5)
Recenzje filmu
Dokąd idziesz, Ido?
Ocena autora:  6/10  
Ocena serialu
Ocena serialu
Autor: Małgorzata Ciupińska
Przed obejrzeniem "Idy" chciałam zobaczyć "Lewiatana" Andrieja Zwiagincewa, by uczciwie porównać te dwa obrazy, ale w końcu zdecydowałam się napisać o "Idzie" niezależnie od rosyjskiego filmu. Według mnie "Ida" przegrała z gorzkim, epatującym w ludzką zawziętość, chciwość, zakłamanie i psychiczne okrucieństwo filmem, ukazującym wypaczony system władzy, podległość wiernopoddańczą, gdzie sumienia są zawsze na dnie pełnego worka. "Ida" powinna przegrać, ale przecież wygrała i zdobyła Oscara (2015 r.) za najlepszy film nieanglojęzyczny. Jest to moja recenzja, więc mogę tu zamieścić swoje osobiste odczucie: wygrała chyba tylko ze względu na szczególne umocowania reżysera w amerykańskim środowisku filmowym. Dlaczego uważam, że polski film nie zasłużył na tę nagrodę? Bo nie był tak wyrazisty, jak powinien być film oscarowy, niczego też nie udowadniał. Pokazał jedynie kawałek dość oryginalnej historii, z którą główna bohaterka, dziewczyna o imieniu Ida, rozprawiła się... po tchórzowsku.

Prawdę o rodzinie pomogła Idzie poznać jej ciotka Wanda - znakomita w tej roli Agata Kulesza . Pokazała i pozwoliła przyjąć prawdę w sposób może dość obcesowy - bo w końcu była to "krwawa Wanda", stalinowska sędzina, która musiała być "żylasta", nieugięta, czasem "szybka i wściekła" - ale w sposób uczciwy, bez eufemizmów. Przy okazji uświadomiła dziewczynie, że dziewczę wcale nie musi być zakonnicą, że przede wszystkim powinna pamiętać, iż jest żydowską Idą, a nie katolicką Anną, Idą, która ma ciało, piękne włosy, zalotny dołeczek w brodzie, że może się podobać mężczyznom. Co prawda trud ciotki nie poszedł na marne, bo Anna przez "pięć minut" stała się uwodzicielską Idą, a nawet pozwoliła sobie na utratę dziewictwa. Ale na tym koniec, bo nagle do głowy Idy wdziera się przestraszona Anna i zaczyna zadawać swojemu kochankowi krótkie pytania "a co potem?". Jakby ktokolwiek ze śmiertelników znał odpowiedź na nie, zanim zanurzy się w życie. Nieświadomy filozoficznego podstępu chłopak tłumaczy, że może ich czekać ślub, dom, praca, dzieci... Ale Ida drąży temat i ciągle pyta "a co potem?" i kiedy na koniec chłopak odpowiada, że mogą też pojawić się kłopoty, to co robi ta domorosła filozofka? Z powrotem idzie do klasztoru. Jakby tam kłopotów nie było.

Nie, jeśli film dostał Oscara, to ja chcę wierzyć, że to za sprawą kreacji Agaty Kuleszy, tej energicznej, bezpardonowej, palącej jak smok papierosy femme fatale, która równolegle z woltami Idy, przeżywała swój własny dramat. U niej jednak wszystko odbyło się bardziej spektakularnie, choć jej ostatni czyn nazwałabym raczej wymierzeniem sobie kary niż tchórzostwem. Och, zdjęcia były świetne. Pawlikowski też trafnie wybrał czarno-białą konwencję realizacji filmu. Słów w scenariuszu było w sam raz, ale mimozowatość i małomówność Idy drażniła. Zdjęcia więc bardzo udane, choć wiele specyficznych ujęć było spowodowanych zapewne tym, by nic "nowocześniejszego" od lat 60. nie weszło w kadr, niż tendencyjnym zamiarem operatora.

Natomiast montaż dźwięku obrażał moje uszy. Nie ma nic gorszego - oprócz braku puenty w filmie - od frazy muzycznej nie zbiegającej się z obrazem, gdzie obraz wyprzedza sekwencję muzyczną, i gdzie - gdy on się kończy - trzeba nagle i brutalnie uciąć fragment muzyki. A przecież muzyka wtedy cierpi, a mój zmysł muzyczny doznaje bolesnego zdziwienia i wygląda to tak, jakby obcięto mi kończynę zanim mnie o tym poinformowano. Fanaberia?
Wcale nie. Kto nie wierzy, że można inaczej, niech obejrzy na przykład "Bogów" i chyba "Pożegnanie z Afryką" też będzie dobrym przykładem.

Ps. Zachowanie Pawlikowskiego na oscarowej gali upewniło mnie w przekonaniu, że "Ida" m u s i a ł a otrzymać tę nagrodę. Cieszę się z tego jako Polka, ale równocześnie, speszona, spoglądam na lepszych.
Komentarze: (0)  Rozwiń by komentować


Nikt jeszcze nie dodał komentarzy.
Bądź pierwszy - wpisz komentarz.